İnternet sitemizde araştırmacı gazeteci Orhan Akyüz’ün yayınlandığı haberinde Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün bilgi aldığı ve bahçesinde oturduğu öğrenilen ‘’TTK Rombaki̇ Konağı Çocuk Bilim Merkezi’’ yapılması planlanan Türkiye Taşkömürü Kurumu’nun (TTK) mezbelelik içler acısı yürekleri sızlatan görünümlü 111 yıllık tarihi Rombaki Konağı’nın çevresindeki otlar biçiliyor.

Filyos: Zonguldak'ın Cennet köşesi... Filyos: Zonguldak'ın Cennet köşesi...

Araştırmacı Gazeteci Orhan Akyüz’ün, internet sitemizde 15 Haziran Perşembe günü yayınlananan haberinde, TTK Üzülmez Müessese Müdürlüğü’ne bağlı Asma Mahallesi’ndeki 
Ankara Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun 25.04.1988 tarih ve 787 sayılı kararıyla ‘Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı’ olarak tescil edilen Rombaki Konağı’nın atıl durumu dile getirilmişti.
Ayrıca TTK Rombaki̇ Konağı Çocuk Bilim Merkezi yapılması planlanan konağın tabelasının 5 yıl önce yolun kenarına yerleştirildiği, konağın ve bulunduğu alanın bakımsızlığını görenlerin içinin sızladığı, adeta kaderine terk edilerek bağımlıların ve hırsızların uğrak mekanı haline gelmesinden endişe edildiği, yüzyılı aşkın buram buram tarih kokan konağın boyasız, duvarlarının rutubetli ve sıvalarının döküldüğü, bazı pencerelerinin ve beton zeminleri ile merdivenlerinin kırık, çevresinin yabani büyük otlarla kaplı olmasıyla ‘’mezbelelik’’ görüntüsü oluşturduğu, konağın yanı sıra Atatürk Anıtı’nın zemini ile çevresinin otlarla kaplı kaderine terk edilişi ve yanındaki bayrak direklerinin boyasız pas tutmuş halini görenlerin hüzünlendiği, köklü tarihi 111 yıla dayanan konağın mezbele halinde durduğu, çürümeye terk edilişine göz yumulmasına ise anlam verilemediği anlatılarak haber kamuoyuna duyurulmuştu.

HABER YAYINLANDI, VALİLİĞİN EMRİYLE TEYAKKUZA GEÇİLEREK OTLAR BİÇİLMEYE BAŞLANDI

Haberin yayınlandığı gün, Zonguldak Valiliği’nin emriyle ivedilikle kurumun genel müdürlüğü üst düzey yetkilileri tarafından TTK Üzülmez Müessese Müdürlüğü aranarak konağın çevresindeki otların biçilmesi yönünde talimat verildiği öğrenildi.
Müessese müdürlüğü yöneticilerinin de ivedilikle görevlendirdiği 8 kişiden oluşan ekibin, Rombaki Konağı’nın çevresindeki yabani otları makinelerle biçmeye başladıkları, Zonguldak İl Kültür ve Turizm Müdürü Taner Dursun’un da beraberindekilerle konağın çevresindeki otları biçme çalışmalarını yerinde inceledikleri bildirildi.

SADECE OTLAR BİÇİLEREK GEÇİŞTİRİLEMEZ, DUYARSIZ KALINMAMALI

Emeğin başkenti kömür kent Zonguldak’ta ekmeğini kazanarak ailelerinin geçimini sağlayan TTK yetkililerinin; sadece otları biçerek tarihi konağı kaderine terk etmemeleri, ‘’TTK Rombaki̇ Konağı Çocuk Bilim Merkezi’’nin yapılamayacak olması durumunda ise turizme kazandırılması için bakanlıklar arası girişimlerde bulunarak olumlu yönde sonuca ulaşmalarının boyunlarının borcu olduklarını bilmelerini hatırlatıyorum, vicdanlarıyla da baş başa bırakıyorum.

AKTİF BİR KURUMA TAHSİS YA DA DEVREDİLEBİLİR

Öte yandan TTK’nın sahip olduğu Rombaki Konağı’nın, kurumun ilgili bazı yöneticilerinin ihmalleri yüzünden kent turizmine kazandırılamayacağını tahmin ettiklerini anlatan bazı çevreler, göz göre göre konağın bakımsızlıktan çürüdüğünü, toplum yararına değerlendirilmesi için aktif bir kamu kurumuna tahsisi ya da devredilmesinin gözden geçirilmesi gerektiğini dile getiriyorlar.

KONAK SATIŞA ÇIKARILIYOR

Rombaki Konağı’nı mülkiyetinin TTK’ya, arsasının de Hazine’ye ait olduğu, konağın kurumlar arası satışının gündemde olduğu öğrenildi. 

ROMBAKİ KONAĞI

Karaelmas Maden Şehitleri Müzesi Tasarım Danışmanı Ekrem Murat Zaman tarafından hazırlanan Müze Kataloğu’ndan edinilen bilgiye göre, Rombaki Konağı, şöyle anlatılıyor:
Zonguldak’ta numaralandırılan ocaklardan biri de demiryolunun sol tarafında, 63 numaralı Haci oğlu Yorgi Panopolos ve Kaptan Petko’nun Kerpiçlik Ocağı’dır. Ocağa 60 parça hisse itibar edilerek 30 parçası Hacıoğlu Yorgi Panopoulos'in ve diğer 30 parçası da Yorgi Rombaki'nin olmak üzere üretim yapacaklarına dair 25 Mayıs 1892 tarihli kefaletname gereği yeni bir tezkire (ruhsat) verilmişti.
1899 yılında Odesiya Rombaki’nin ölümü üzerine, 100 ve 63 numaralı işletme ruhsatları sahiplerinin (Panopoulos ve Rombaki'nin) varisleri (ve hissedarlar) tarafından Dr. Panayot Dünyas Efendi, mirasçıların vekili tayin edildi. Doktor Dünyas Efendi ile Ereğli Şirketi arasında yapılan anlaşmaya göre, üretilen kömürün satışı Ereğli Şirketi tarafından yapılacaktı.
Ereğli kömür havzasında çok sayıda yerli yabancı madencilik şirketinin İşletmecilik faaliyetleri yürüttüğü dönemde sanayi tesislerinin yanı sıra sosyal tesislerin de yapıldığı görülür.
63 Ocakları direktör evi ve yönetim binası olarak kullanılan ve Odesiya Rombaki tarafından yaptırılan Rombaki Konağı’nın yapım yılı 1912’dir.

BÜYÜK ÖNDER ATATÜRK ROMBAKİ KONAĞI’NDA

Rombaki Konağı; Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün, 26 Ağustos 1931 tarihindeki Zonguldak ziyaretinde, TÜRKİŞ Ocaklarında yaptığı teknik gezide bilgi aldığı mekândır.
1937 yılına kadar TÜRKİŞ Müdür Lojmanı olarak kullanıldıktan sonra bir süre boş kalan konak, 1938-1946 yılları arasında misafirhane olarak kullanıldı. 1946–1947 yılları arasında yapılan tadilattan sonra sinemanın üst kısmında bulunan (1937’de yaptırdığı 10 yataklı) Amelebirliği Dispanseri, bu binaya taşındı. EKİ (Ereğli Kömürleri İşletmesi, şimdiki adıyla TTK) Üzülmez Hastanesi’ne dönüştürülen konak, 1957 yılı sonuna kadar 25 yataklı EKİ Üzülmez Hastanesi olarak kullanıldı. Bunun nedeni, mevcut sağlık kuruluşlarının 1942 yılının eylül ayından itibaren Ereğli Kömürleri İşletmesi’ne devredilmiş olmasıydı. 1958’den sonra müessese müdürlüğü tekrar konağa taşındı ve uzun yıllar Üzülmez Müessese Müdürlüğü binası olarak kullanıldı. 2000 yılında müessese müdürlüğü, ‘’Türkiş Bekar Pansiyonu’na’ taşındıktan sonra konak müessese misafirhanesine dönüştürüldü. Daha sonra da TTK tarafından 49 yıllığına Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK) Genel Müdürlüğü’ne bedelsiz tahsis edilen “Üzülmez Huzurevi ve Rehabilitasyon Merkezi” 2004'te kapatıldı.
TTK tarafından küçük çaplı onarımlar yapılan bina misafirhane hizmeti verdi, son 10 yıldır Üzülmez Müessesesi Misafirhanesi olarak kullanıldı, 2019 yılından sonra BAKKA Projesi kapsamında vilayet emrine verildi.

HABER: ORHAN AKYÜZ
FOTOĞRAFLAR: ORHAN AKYÜZ

IMG-20230619-WA0011

IMG-20230619-WA0012

Editör: Abdullah KARABACAK