Cell Metabolism’de yayımlanan çalışmada, aynı kalori değerine sahip diyetler karşılaştırıldı. Buna rağmen ultra işlenmiş gıdalar tüketen erkeklerde ortalama kilo ve yağ oranında artış görülürken, işlenmemiş gıdalarla beslenen grupta bu etki gözlenmedi.

HORMONLARDA DÜŞÜŞ VE DOĞURGANLIK SİNYALİ

Araştırmada özellikle yüksek kalorili ultra işlenmiş diyetin, sperm üretimiyle ilişkili FSH hormonunda düşüşe yol açtığı tespit edildi. Ayrıca testosteron seviyelerinde azalma eğilimi ve sperm hareketliliğinde gerileme gibi bulgular da raporlandı.

AMBALAJ KİMYASALLARINA DİKKAT ÇEKİLDİ

T24’te yer alan habere göre çalışmada, ultra işlenmiş gıda tüketen erkeklerde bazı ftalat türlerinin daha yüksek seviyelerde bulunduğu belirlendi. Uzmanlar bu kimyasalların plastik ve ambalajlardan geçerek vücutta hormonal sistemi etkileyebileceğini ifade etti.

DENEY NASIL YAPILDI?

Araştırmaya 20–35 yaş arası 43 sağlıklı erkek katıldı. Katılımcılar üç hafta boyunca ultra işlenmiş ve işlenmemiş gıdalardan oluşan diyetleri sırayla uyguladı, arada ise normal beslenmeye döndü. Böylece gıdaların işlenme düzeyinin etkisi doğrudan karşılaştırıldı.

UZMANLARDAN KRİTİK YORUM

Araştırmacılar, sonuçların ultra işlenmiş gıdaların sadece metabolizma değil, hormonal denge üzerinde de etkili olabileceğini gösterdiğini belirtiyor. Ancak bazı bulguların daha uzun süreli çalışmalarla doğrulanması gerektiği de vurgulanıyor.

Ramazan ayı, beslenme düzenimizin en belirgin şekilde değiştiği dönemdir. Bu süreçte tuz ve baharat kullanımı, hem metabolik denge hem de genel sağlık açısından anahtar rol oynar. Oruç süresince su tüketilmediği için vücut sıvı dengesini korumaya çalışır. Sahur ve iftarda fazla tuz tüketmek; artan susuzluk hissine, vücutta ödeme ve kan basıncında yükselmeye neden olabilir. Ramazan’da günlük tuz tüketimi 5 gramı (yaklaşık 1 çay kaşığı) geçmemelidir. Özellikle sahurda turşu, salamura ürünler ve işlenmiş etlerden uzak durulmalıdır.

ACI KIRMIZI BİBERDEN KİMYONA BAHARATLARI ATLAMAYIN

Tuzdan farklı olarak doğru miktarda kullanılan baharatlar, metabolizmaya olumlu katkılar sağlar:

Termojenik Etki: Acı kırmızı biber, içeriğindeki kapsaisin sayesinde metabolizma hızını hafifçe artırabilir.

Şeker Dengesi: Tarçın, iftar sonrası yaşanabilecek kan şekeri dalgalanmalarını azaltmaya yardımcı olur.

Sindirim Desteği: Kimyon, rezene ve zerdeçal hazmı kolaylaştırırken gaz ve şişkinliği azaltır.

Bağışıklık: Zerdeçal ve kekik güçlü antioksidan etkileriyle bağışıklığı destekler.

Ancak uzun süren açlık sonrası mide asidi hassaslaştığı için aşırı acı ve yoğun baharatın mide yanması veya reflüyü tetikleyebileceği unutulmamalıdır.

METABOLİZMAYI KORUMAK İÇİN ÖNERİLER

Ramazan’da metabolizma durmaz ancak fiziksel aktivite düşüşüne bağlı olarak yavaşlayabilir. Bunu engellemek için iftara hafif bir başlangıç yapmak, yemeği yavaş tüketmek ve sahurda protein-lif dengesini kurmak gerekir. Tuz yerine lezzet verici olarak limon, sirke, sarımsak ve taze otlar kullanılmalıdır. Günlük 2-2,5 litre su tüketimi ise iftar ile sahur arasına dengeli bir şekilde yayılmalıdır.

SAĞLIK İÇİN OLMAZSA OLMAZ ÜÇ ADIM

PEYNİRDE TUZ AYARI: Sahurda peynir tüketilecekse az tuzlu olanlar tercih edilmelidir. Muratbey gibi markaların sunduğu az tuzlu ve güvenli saklanmış ürünler hem susuzluğu önler hem de besin değerini korur.

İSRAF ETMEYİN, KORUYUN: Gıdaların israf olmaması ve besin değerini yitirmemesi için peynirler mutlaka +2°C – +4°C arasında muhafaza edilmelidir.

HAREKETİ BIRAKMAYIN: İftardan 1-2 saat sonra yapılacak hafif tempolu yürüyüşler metabolik yavaşlamayı engellemeye yardımcı olur.

Kaynak: Karar Gazetesi

Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Cengiz Köksal, enerji içeceklerinin ani kalp krizi ve ani ölüm riski oluşturabileceğini belirterek, "Bir kutu enerji içeceği kan basıncını 10 mmHg, kalp hızını ise +20 artırabilir. Bu durum, kalp ritminde bozulmalara ve ani tansiyon yükselmelerine yol açabilir" dedi.

Enerji içeceklerini hızlı ve fazla miktarda tüketmek, kalp damarlarında spazm oluşturarak ani kalp krizine neden olabileceğini belirten Köksal, "Enerji içeceklerini alkol veya diğer uyarıcı maddelerle birlikte tüketmek, kalp sağlığına zararı katlanarak artıran bir hatadır. Bu ölüme davetiye çıkarmak gibidir" ifadelerini kullandı.

Yorgunluk ve bitkinlik hissiyle başa çıkmanın daha sağlıklı yollarını aramak gerektiğini belirten Prof. Dr. Köksal, "bol bol su, doğal, taze ve kuru meyveler meyve, kontrollü çay ve kahve tüketimi, yeşil çay ve aşırı şekerli beslenmeden uzak durarak dengeli beslenme ile vücudunuza ihtiyacı olan enerjiyi sağlayabilirsiniz.

Kalbiniz için uzun vadeli sağlıklı seçimler yapmalısınız" diyerek bireyleri bilinçli tüketim konusunda uyardı.

Son dönemde özellikle grip ve bağışıklık güçlendirme amacıyla popüler hale gelen "sarı serum", içeriğinde yüksek dozda B vitamini bulunan bir karışım olarak biliniyor. Bu serumun sağlık kuruluşları dışında kontrolsüz ve bilinçsizce uygulanması, ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Uzmanlar, evde veya yetkisiz kişiler tarafından yapılan serum uygulamalarının ölümcül sonuçlar doğurabileceğini belirterek vatandaşları uyarıyor. Sarı serum, bilinçsizce kullanıldığında alerjik şok, kalp durması ve ani ölümlere neden olabiliyor.

Adana’da evde uygulanan serum ölümle sonuçlandı

Adana’da yaşanan olay, sarı serum tehlikesini bir kez daha gündeme getirdi. Gribal enfeksiyon geçiren, evli ve iki çocuk annesi Selinay Yüksekbaş, mahallesindeki eczacı kalfası M.M.’den evde serum takmasını istedi.

İddiaya göre M.M., 10 farklı ilacı karıştırarak "sarı serum" hazırladı ve Yüksekbaş’ın evinde bu serumu uyguladı. Kısa süre içinde fenalaşan genç kadın, ailesi tarafından 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirildi.

Sağlık ekipleri olay yerine sevk edilerek ilk müdahaleyi yaptı, ancak Selinay Yüksekbaş, 18 Ocak'ta hastanede hayatını kaybetti.

Polis soruşturma başlattı

Selinay Yüksekbaş’ın cansız bedeni otopsinin ardından toprağa verildi. Olayın ardından eczacı kalfası M.M., polis tarafından gözaltına alındı. Ancak ifadesinin ardından serbest bırakıldı.

Yetkililer, olayla ilgili detaylı soruşturma başlatıldığını açıkladı.

Sarı serum nedir?

Halk arasında bağışıklık güçlendirdiği ve hastalıklara karşı direnci artırdığı iddia edilen "sarı serum", içerisinde farklı ilaçların bir araya getirildiği bir karışımdır. İçeriğinde şunlar bulunabilir:

Vitaminler (özellikle B vitamini türevleri)

Ağrı kesiciler

Antibiyotikler

Kas gevşeticiler

Bazı eczanelerde ve özel kliniklerde, doktor kontrolü olmadan hastalara uygulanan bu serumlar, ciddi sağlık sorunlarına ve hatta ölüme neden olabiliyor.

Sarı Serum neden ölümlere yol açıyor?

Son zamanlarda sarı serum uygulanan kişilerde yaşanan ölüm vakaları, bu işlemin bilinçsiz ve kontrolsüz şekilde yapılmasından kaynaklanıyor. Uzmanlar, damar içi ilaç uygulamalarının yalnızca sağlık profesyonelleri tarafından gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguluyor.

İşte sarı serumun neden tehlikeli olduğuna dair uzman görüşleri:

1. Alerjik reaksiyonlar

Serumun içeriğinde bulunan Novalgin, antibiyotikler ve farklı ilaçlar, bazı bireylerde ciddi alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Bu reaksiyonlar, hafif kızarıklıktan hayati risk taşıyan alerjik şoka kadar değişebilir.

2. Anafilaktik şok riski

Bazı bireylerde, sarı serumun içeriğinde bulunan maddeler hızlı bir şekilde nefes darlığı, tansiyon düşüklüğü ve kalp durmasına yol açabilir. Bu duruma "anafilaktik şok" denir ve acil tıbbi müdahale gerektirir. Müdahale edilmediğinde ise ölümle sonuçlanabilir.

3. Yanlış i̇çerik ve doz aşımı

Sarı serum uygulamaları, sağlık profesyonelleri yerine yetkisiz kişiler tarafından yapıldığında, yanlış içerik veya aşırı dozda ilaç kullanımı gibi ciddi hatalara yol açabilir.

Yanlış ilaç kombinasyonları organ yetmezliğine neden olabilir.

Aşırı dozda vitamin veya ağrı kesici kullanımı, sinir sistemi ve böbrekler üzerinde olumsuz etkiler bırakabilir.

Serum içeriğinde kullanılan ilaçlar hastanın sağlık durumuna uygun olmayabilir, bu da ciddi yan etkilere yol açabilir.

4. Damar i̇çi kullanımın tehlikesi

Serumun damar yoluyla vücuda verilmesi, ani reaksiyonlara sebep olabilir.

Bazı maddeler, tansiyonun aniden düşmesine neden olarak hastanın bilincini kaybetmesine yol açabilir.

Hatalı ilaç kombinasyonları, kalp ritminde bozulmaya neden olabilir ve hastanın birkaç dakika içinde hayatını kaybetmesine yol açabilir.

Belçika, insan sağlığına ve çevreye olumsuz etkileri nedeniyle 1 Ocak'tan itibaren tek kullanımlık elektronik sigara satışını yasaklayacak.

Sağlık Bakanı Frank Vandenbroucke, gazetecilere, ucuz elektronik sigaraların, gençleri sigaraya özendirmenin ve nikotin bağımlısı yapmanın kolay bir yolu olduğu için "sağlık tehdidi" haline geldiğini belirtti.

Tek kullanımlık tasarlanan sigaraların içeriğindeki plastik ve pillerin de çevreye zarar verdiğine işaret eden Vandenbroucke, bunların tehlikeli atık kimyasallar yarattığını kaydetti.

Vandenbroucke, "Elektronik sigaralar genellikle nikotin içeriyor ve bu nikotin bağımlılığına yol açar. Nikotin sağlığınız için kötüdür, bunlar gerçekler" ifadelerini kullandı.

Belçika, 1 Ocak'ta 'vape' ismiyle de bilinen tek kullanımlık elektronik sigaraların satışını yasaklamasının ardından Avrupa Birliği ülkeleri arasında bu adımı atan ilk ülke olacak.

Tuz, yiyeceklerin lezzetini artırmanın yanı sıra, insan sağlığı için kritik bir mineral olup, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) günlük 5 gram tuz tüketimini önerirken, dünya genelinde ortalama tuz tüketiminin 11 gram civarında olduğu belirtiliyor; bu durum, kalp hastalıkları ve diğer sağlık sorunları riskini artırıyor.

Tuz, yiyecekleri daha lezzetli kılıyor. Aynı zamanda insan yaşamı için de hayati önemde. Tuzdaki sodyum, vücutta yeterli su miktarının korunması için kritik. Aynı zamanda hücrelerin besinleri özümsemesine yardımcı oluyor.

BBC Dünya Servisi'nde yayımlanan The Food Chain (Besin Zinciri) tuzun insan vücudunda oynadığı yaşamsal rolü ve ne kadar tuzun çok fazla olduğunu inceledi.

TUZUN ÖNEMİ

ABD'deki Rutgers Üniversitesi'nden beslenme bilimleri profesörü Paul Breslin, "Tuz yaşam için gerekli" diye özetliyor.

"Tuz özellikle elektriksel anlamda aktif hücreler için önemli. Bunlara nöronlar, beynimiz, omuriliğimiz, tüm kaslarımız dahil. Aynı zamanda deri ve kemikteki önemli bir madde."

Profesör Breslin, yeterli miktarda sodyum almazsak, öleceğimizi söylüyor. Sodyum eksikliği, akılda bulanıklık, asabiyet, reflekslerin zayıflaması, kusma, felç ve komaya neden olabilecek hiponatremiye yol açıyor.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), günlük iki gramı sodyumdan oluşan beş gram tuz tüketilmesini tavsiye ediyor. Bu miktar kabaca bir tatlı kaşığı kadar. Ancak küresel düzeyde ortalama tuz tüketimi neredeyse günlük 11 gram. Bu da kalp hastalıkları, mide kanseri, obezite, osteoporoz (kemik erimesi) ve böbrek hastalıkları riskini artırıyor. WHO, her yıl 1.89 milyon kişinin aşırı tuz tüketimi yüzünden öldüğünü tahmin ediyor.

TUZ TÜKETME ŞAMPİYONU KAZAKİSTAN

Birçok ülkede tuzun fazla kullanımının nedeni, işlenmiş gıdalardaki gizli tuz miktarları. Ancak tarihi nedenleri de olabiliyor. Kazakistan'da halk günde 17 gram dolayında, yani tavsiye edilen miktarın üç katından fazla tuz tüketiyor.

Kazakistan'ın başkenti Astana'da yaşayan Meryem bunu "geleneklere" bağlıyor. "Yüzyıllar boyunca steplerde dolaştık, çok miktarda eti tuzlayarak yanımızda taşımamız gerekiyordu. Aileler kış için hazırlık yapardı. Tüm bir ineği, bir koyunu ya da bir atın yarısını tuzlayıp saklarlardı."

Sekiz yıl önce Meryem'in kızı bazı sağlık sorunları yaşayınca doktoru fazla şekerli, yağlı ve tuzlu gıdaların kısıtlanmasını tavsiye etti. Aile derhal, yemeklerinde tuzu kesti. "Ertesi gün yeni beslenme tarzına geçtiğimizde iğrenç oldu. Yemeği yiyor ama tadını alamıyorduk" diye anlatıyor Meryem.

Ancak bu tatsızlık hali uzun sürmedi. Meryem'in ailesi tuzsuz yaşama uyum sağladı.

VÜCUT TUZA NASIL TEPKİ VERİYOR?

Tuz yediğimizde, dilimizdeki tat dokuları ve boğazımızdaki yumuşak doku tarafından tespit ediliyor.

Profesör Breslin "Tuz vücudumuzu ve aklımızı elektriklendiriyor" diyor.

"Tuz kristallerini oluşturan iyonlar sodyum iyonları tükürüğünüzde çözünüyor." Daha sonra bu iyonlar tat dokusu hücrelerine girip, doğrudan hücreyi canlandırıyor ve bu "küçük bir elektrik kıvılcımı yaratıyor."

Tuz düşüncelerimizin ve hislerimizin temelini oluşturan elektrik sinyallerini iletiyor. Dolayısıyla vücudumuz ve aklımız canlanıyor.

NE KADAR TUZ ÇOK TUZ?

Tuz miktarının vücut üzerindeki tam etkisi, bireylerin genetik yapısına bağlı. Dünyada bir milyardan fazla kişi yüksek tansiyon sorunu yaşıyor. Tuz tüketimini azaltmak, bu sorunu önleyip, tedavi edebilir.

Avustralya'daki Newcastle Üniversitesi'nden beslenme ve diyet uzmanı Profesör Claire Collins "Vücudunuzda çok fazla tuz olduğunda vücudunuzun yaptığı ilk şey su tutmak oluyor ve bu ek sıvıyı dolaştırmak için kan basıncınız (tansiyon) artıyor" diye açıklıyor. Bu durumun sonuçları ise yıkıcı olabiliyor.

"Damarlarınızda bir zayıflık varsa, örneğin beyninizde, patlayabilir ve felce yol açabilir." İngiltere'de ortalama günlük tuz tüketim miktarı sekiz grama düştü. Yine de tavsiye edilenden fazla. Bu düşüşte, gıda üreticilerini tuz oranlarını düşürmeye zorlayan kurallar etkili oldu. Tavsiye edilen günlük tuz tüketimi miktarı ülkeden ülkeye değişiyor. Vücudunuzda çok mu az mı tuz olduğu idrar testiyle belirlenebiliyor.

TUZ TÜKETİMİ NASIL AZALTILABİLİR?

Vücudunuzdaki tuz miktarı çok olsa da, azaltmak kolay olmayabiliyor. Örneğin Meryem, Kazakistan'ın haşlanmış et ve makarnadan oluşan ulusal yemeklerinden beşbarmaka dayanamıyor. Yaşlı anne ve babası da riskleri bilmelerine karşın tuzdan vazgeçmeye pek hevesli değiller. Profesör Collins, ekmek, makarna ve diğer gıda ürünlerinde en az tuz olanı seçmemizi tavsiye ediyor. "Kendiniz yemek yapıyorsanız, tuz yerine baharat kullanın" diyor.

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Konya’daki ziyaretinde önemli açıklamalarda bulundu. Vali Vahdettin Özkan’ı ziyaret eden Memişoğlu, şehirdeki sağlık yatırımları ve projeler hakkında bilgi aldı. Daha sonra AK Parti İl Başkanlığı ile Ekrem Karakaya Sağlıklı Hayat Merkezi’ni ziyaret eden Memişoğlu, sağlık alanındaki gelişmeler hakkında görüşlerini paylaştı.

Bakan Kemal Memişoğlu, bir dizi programa katılmak üzere geldiği Konya'da Vali Vahdettin Özkan'ı Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı binasında ziyaret etti.

Kentte yürütülen çalışmalar hakkında Vali Özkan'dan bilgi alan Memişoğlu, daha sonra AK Parti İl Başkanlığı ile Ekrem Karakaya Sağlıklı Hayat Merkezi'ni ziyaret etti.

"MİLLETE DAHA İYİ HİZMET VERMEK İÇİN ÇABALIYORUZ"

Merkezde incelemelerde bulunan ve yetkililerden bilgi alan Memişoğlu, yaptığı açıklamada, Konya'nın Şehir Hastanesi'nin yanı sıra üniversite hastaneleri ve 225 sağlık ocağıyla çok iyi noktada olduğunu söyledi.

Sağlıkta çok daha iyi yerlere gelmek için çabaladıklarını ifade eden Memişoğlu, "İnsanlarımıza hizmet etmek için buradayız. Sayın Cumhurbaşkanımızın da dediği gibi hizmetkarız. Millet adına, millete daha iyi hizmet vermek için çabalıyoruz. Bizler bu medeniyeti en iyi şekilde yukarı çıkarmak için çaba harcıyoruz. Bizi destekledikleri için millete de teşekkür ediyoruz." diye konuştu

Sağlığı tehdit en büyük üç risk olduğunu vurgulayan Memişoğlu, şunları kaydetti:

"Birincisi kilo, ikincisi bağımlılık. Özellikle tütün ve alkol bağımlılığı. Maalesef özellikle genç nüfusumuza bir saldırı olarak düşündüğümüz puff veya elektronik sigaralar konusunda lütfen dikkatli olalım. Çünkü bunlar sağlığımızı kaybedecek en önemli risklerdir. Üçüncüsü de hareketsizlik.

Sağlıklı hayat merkezleri ve aile sağlığı merkezlerimiz diyetisyeniyle, fizyoterapistiyle, hem kanser taramalarıyla hem de sağlıklı kalabilmemiz için danışacağımız, bilgi alacağımız veya hastaneye gitmeden bazı hastalıkların tedavi edilebilecek en önemli yerlerdir.

Toplumumuzdan aile hekimleriyle tanışmalarını, sağlıklı hayat merkezlerine gidip danışmanlık almalarını istiyorum. Diyetisyeninden psikoloğuna, fizyoterapistinden diş hekimine, kanser taramasına kadar tüm hizmetlerin buralarda bizler tarafından ücretsiz verildiğinin bilinmesini istiyorum."

Memişoğlu, daha sonra Taşbina'da Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay'ı ziyaret edip, belediye faaliyetleri hakkında bilgi aldı.

Ağustos'un bitmesiyle birlikte vatandaşlar kışlık hazırlıklarına başladı. Taze sebze ve meyveleri kış boyunca tüketmek için konserve ve turşu yapan vatandaşlara önemli uyarılarda bulunuldu. Çankırı İl Sağlık Müdürü Dr. Hüseyin Sarıkaya, yanlış yapılan konservelerin ölümcül sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

Çankırı İl Sağlık Müdürü Dr. Hüseyin Sarıkaya, vatandaşların kışlık hazırlık yaparken dikkatli olmaları gerektiği konusunda uyardı. Sarıkaya, gıdaların uygun süre ve sıcaklıkta pişirilmeden konservelenmesinin botulizm gibi ciddi hastalıklara yol açabileceğini ve hatta ölüme neden olabileceğini söyledi.

Dr. Sarıkaya, her besinin türüne göre belirli bir süre ve sıcaklıkta pişirilmesi gerektiğini vurguladı. Paslı veya paslanabilecek malzemelerden yapılmış kapakların mikrop üremesi için uygun bir ortam oluşturduğunu belirten Sarıkaya, cam kavanozların 15-20 dakika kaynatılarak sterilize edilmesi gerektiğini ve kapakların her kullanımdan sonra yenilenmesi gerektiğini söyledi.

“ÖLÜMLE SONUÇLANABİLECEK RAHATSIZLIKLARA YOL AÇABİLİR”

Zehirlenmelerin önlenmesi için yapılması gereken hususlarla ilgili konuşan Dr. Sarıkaya, “Daha çok konserve besinlerle bulaşan ve ‘clostridium botulinum’ adlı bakterinin toksini ile oluşan, şiddetli gıda zehirlenmelerinin genellikle uygun sürede ve sıcaklıkta pişirilmeden kapatılan, evde hazırlanmış konservelerden kaynaklandığı bilinmektedir. Bu zehirlenme dünyada bilinen en güçlü zehirlenmelerden biridir ve ölümle sonuçlanabilecek rahatsızlıklara yol açabilir. Ev şartlarında yapılan konservelerde riskin yok edilebilmesi için besinler türlerine göre, belirli sürede uygun ısıl işleme tabii tutulmalıdır. Botulizm toksini 80 derecede 10-30 dakika, 100 derecede ise 10 dakika kaynatılarak tahrip edilebilmesine rağmen, uygun olmayan şartlarda saklanan besinlerde yeniden üreyebilir. Ev yapımı konserve yaparken yiyeceklerin iyice yıkanması, dengeli tuz oranı ve hijyenik şartların sağlanması, sağlığımızı korumamız açısından önem arz etmektedir” dedi.

“CAM KAVANOZLAR 15-20 DAKİKA KAYNATILARAK STERİLİZE EDİLMELİDİR”

Cam kavanozların sterilize edilerek kullanılması gerektiğini kaydeden Sarıkaya, “Paslı ya da paslanabilecek malzemelerden yapılmış kapaklarda mikrop üreme özelliği yüksektir. Bu nedenle konserve yapımında ısıya dayanıklı cam kaplar ve paslanmaz kapaklar kullanılmalıdır. Kullanılmadan önce mutlaka cam kavanozlar 15-20 dakika kaynatılarak sterilize edilmelidir. Kapaklar her konserve yapımında yenilenmelidir. Konservenin kapağına dikkat edilmesi gerekir. Kabarma, bombeleşme varsa bu clostridium botulinum adlı bakterinin ürediğini gösterir ve asla tüketilmemelidir. Kapak eğer sızdırmışsa, küflenme varsa kesinlikle bu konservenin de tadına bile bakılmamalıdır” diye konuştu.

“SAĞLIKLI BESLENELİM DERKEN SAĞLIĞIMIZDAN OLMAMAYA HİJYEN KURALLARINA UYMAYA AZAMİ ÖZEN GÖSTERELİM”

Zehirlenme belirtilerinin yaşanması üzerine sağlık kuruluşlarına başvurulması gerektiğini söyleyen Sarıkaya, “Konserve ürünlerin tüketiminden 12 saat sonra zehirlenme belirtileri görülmeye başlanır. Bulantı, kusma, çift görme, ishal, kabızlık, tansiyon düşüklüğü, vücutta şişme ve solunum problemi gibi belirtiler konserve zehirlenmelerinin başlıca semptomları içinde kendini gösterir. Bu belirtilerin ortaya çıkması sonrasında en yakın sağlık kuruluşuna başvurmamız gerekiyor, bulantı ve kusma nedeni ile vücudun kaybettiği sıvı kaybının yerine konmasına hassasiyet göstermemiz önemli. Sağlıklı beslenelim derken sağlığımızdan olmamaya hijyen kurallarına uymaya azami özen gösterelim. Sağlıklı günler dilerim” şeklinde konuştu.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve çevresindeki bölgelerde görülen maymun çiçeği virüsü, Afrika'dan Avrupa'ya yayıldı. İsveç'te yapılan son tespitlerle, virüsün tehlikeli varyantı başkent Stockholm'de ilk kez doğrulandı.

İsveç Sağlık ve Sosyal İşler Bakanı Jakob Forssmed düzenlediği basın toplantısında, “Öğleden sonra İsveç'te daha ciddi bir tür olan ve Clade I olarak adlandırılan bir maymun çiçeği vakası olduğunu teyit ettik” dedi.

DSÖ, MAYMUN ÇİCEĞİ VİRÜSÜ İÇİN UYARMIŞTI

İsveç Halk Sağlığı Kurumu tarafından yapılan açıklamada, söz konusu vakanın maymun çiçeği virüsünün tehlikeli bir varyantı olan Clade I'in Afrika dışında ilk kez tespit edildiği aktarılarak, hastanın başkent Stockholm'de olduğu ifade edildi.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), dün maymun çiçeği virüsünün yayılması nedeniyle iki yıl içinde ikinci kez küresel halk sağlığı acil durumu ilan etmişti.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, hastane randevu sorununu çözmek için alınacak olan yeni tedbirler alınacağını açıkladı.

Bakan Koca, "Randevu alıp onay verdiği halde gelmeyenler için aynı branşta hiçbir hekime ve sağlık tesisine müracaat edilemeyecek. Aynı klinikten mükerrer randevu alınamayacak. Yakında devreye girecek yöntemle iki randevusunu aldığı halde ikinci kez randevusuna gelmeyenlerin randevu almasını 15 günlük zaman dilimi için bütün branşlara randevuya kapalı hale getireceğiz. Uygulama ilerledikçe ilave tedbirler almaya da devam edeceğiz" dedi.

Devlet hastaneleri randevularına 'onay' uygulaması getirileceğini belirten Bakan Koca'nın öne çıkan açıklamaları şöyle;

"25 milyon tekil vatandaş, 81 milyon randevusunu son dakikalarda iptal etmiştir. Bu boşluklara yeni randevu veremediğimiz için 17 milyon randevu kapasitesi atıl kalıyor. Atıl kapasiteyi kullanabilmek için 'randevuma geleceğim' onayı alacağız. Randevu sahipleri randevudan önceki gün 23.59’a kadar onay verecek. Onaylanmamış randevular için yerine, bir başkasına randevu vereceğiz."

'ONAYLAYIP GİTMEYEN 15 GÜN HİÇBİR BRANŞTA RANDEVU ALAMAYACAK'

Koca, "Yakında devreye girecek yöntemle ikinci kez randevusuna gelmeyenler 15 günlük zaman dilimi için tüm branşlardan randevu alamayacak. Buradan başlıyoruz, uygulama ilerledikçe ilave tedbirler almaya da devam edeceğiz" dedi.

YERLİ İNSÜLİN SENSÖRÜ YOLDA

Bakan Koca, yerli insülin sensörü üretiminde önemli yol katedildiğini de söyledi.

Koca, "Diyabetli bütün vatandaşlarımıza sensörü ücretsiz vermek istiyoruz. Sensörü yerlileştirmeye başladık, seri üretim hazırlığı yapılıyor. Yasal izin ve belgelerini de aldıktan sonra, önümüzdeki 6-7 hafta içerisinde klinikte kullanımına başlamak istiyoruz. Geliştirdiğimiz sensör, değer bazında yüzde 90 yerli olacak." diye konuştu.

Dünya genelinde en çok ölüme sebebiyet veren hastalık olan kanserde vakalar artışa geçti. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, 2022 yılında dünyada 2 milyondan fazla kişiye kanser tanısı konulurken bu rakam Türkiye'de 22 bin civarında gerçekleşti.

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Cihangir Akyol, 'kolorektal' olarak bilinen kolon ve rektum kanserine dikkat çekerek önemli uyarılarda bulundu.

BAĞIRSAK KANSERİ TRAFİK KAZASINDAN FAZLA CAN ALIYOR

Kolorektal kanserlerin, kansere bağlı ölümlerin en sık nedenlerinden biri olduğunu belirten Akyol, "Türkiye'de yaklaşık 12 bin civarında vatandaşımızı yıllık kolorektal kansere bağlı ölümlerle kaybediyoruz. TÜİK'in 2022 verilerine göre; 5 bin civarında vatandaşımızı trafik kazalarından kaybetmişiz. Şu perspektiften baktığımızda olay aslında son derece çarpıcı; 1 yılda trafik kazalarında kaybettiğimiz insan sayısının 2 katından fazlasını kalın bağırsak kanseri sebebiyle kaybediyoruz." diye konuştu.

HAZIR GIDA, BEKLEMİŞ KIZARTMA YAĞI, SALAM, SUCUK...

Kalın bağırsak kanserinin oluşumunda genetik mirasın çok önemli etkenlerden olduğunu söyleyen Prof. Dr. Akyol, çevresel faktörlerin de önemine dikkat çekti. Beslenme alışkanlıklarının ilk sırada yer aldığını belirten Akyol şu ifadeleri kullandı:

" Yanlış beslenme, özellikle çağımızda çok hazır gıdanın tüketimi, çok fazla kızartma, çok fazla kırmızı et tüketimi, bu kırmızı etlerin yine beklemiş yağlarda kızartılması ve sucuk, salam gibi türlerin sıklıkla tüketilmesi bunun en önemli nedenlerinden bir tanesi. 2’nci en önemli nedeni ise obezite ve bu obezite kalın bağırsak kanseri için de yine önemli bir risk faktörü. Hareketsiz yaşam, insanları daha fazla çalışıp, daha az dinlenmeleri yine bu kanserin gelişiminde önemli rol oynuyor. Sigara ve alkol tüketiminin de yine kolorektal kanserin oluşumunda önemli basamakları oluşturan etkenler arasında yer aldığını söyleyebiliriz."

'TARAMA TESTLERİYLE ÖLÜM HIZINI DÜŞÜREBİLİRİZ'

Prof. Dr. Akyol, kolorektal kanserlerin tedavisine ilişkin, "Bu kanserler, tarama testleriyle ölüm hızını düşürebildiğimiz tek kanser türü. Kalın bağırsak kanseri, 'polip' dediğimiz küçük oluşumlardan gelişiyor ve poliplerin kansere dönüşümü 6 ila 8 yıl sürüyor. Bunları kolonoskopik taramalarda eğer fark edip, çıkarabilirsek; oluşabilecek bir kanseri çok önceden önlemiş oluyoruz. Dolayısıyla tedaviden daha önemlisi, hastalığı önleyebilmek. Dolayısıyla da hastalığı önleyebiliyoruz. Peki, herkesin kolonoskopi yaptırmasına gerek var mı; hayır. Bunun için Sağlık Bakanlığı'nın da yürütmüş olduğu 'Gaytada Gizli Kan Projesi'var. Gaytada gizli kan pozitif olan hastalarda kolonoskopik taramayı öneriyoruz. Yine aile hikayesi olanlarda kolonoskopik taramayı öneriyoruz ve 45 yaşın üzerindeki herkesin mutlaka tarama programlarına uymalarını istiyoruz" diye konuştu.

'ÖNEMLİ OLAN YAKALANMAMAK VE ÖNLEYEBİLMEK'

Kalın bağırsak kanseri ile mücadelede tedavi seçeneklerinin de gün geçtikçe arttığını ifade eden Prof. Dr. Akyol, "Tedavi yöntemleri eskisine göre; her gün çok daha üzerine koyuyor. Cerrahi teknoloji çok ilerledi. Artık ameliyatlar birçok yöntemlerle yapılabiliyor. Daha iyi ameliyatlar yapılabiliyor. Kemoterapide çok gelişmeler var. Bütün bunlar, bize tedavi aşamasında çok artılar sağlıyor; ama yine söylediğim gibi tedaviden daha önemli olan hastalığa yakalanmamak, hastalığı önleyebilmek" dedi.

Kaynak: Karar

Yeni hizmet binasını müjdeleyen ZBEÜ Rektörü Prof. Dr. İsmail Hakkı Özölçer, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şunları söyledi :

"Batı Karadeniz Bölgesinin Sağlık üssü olan ZBEÜ Hastanesi büyümeye devam ediyor. Yeni poliklinik binamızın yapımı başlıyor. Zonguldağımıza hayırlı olsun."

Dünya genelinde 2 milyar insanın sigara ve diğer tütün ürünlerinin bağımlısı olduğunu belirten uzmanlar 2018-2023 Tütün Kontrolü Planı’na göre Türkiye’de sigara içenlerin sayısının 15 milyondan fazla olduğunu açıkladı.

Türkiye’de 15 yaş ve üzeri toplam nüfusta her 4 kişiden en az 1’inin sigara kullandığı belirtilen açıklamada, bu orana göre yaklaşık 20 milyona yakın kişinin düzenli sigara içicisi olduğu açıklandı.

Avrupa Birliği (AB) İstatistik Ofisi raporuna göre, Avrupa ülkelerinde en fazla sigara içilen ülke yüzde 29 ile Bulgaristan olurken 2. sırada yüzde 27,3 ile Türkiye geliyor. Araştırmada AB ülkelerinde sigara kullanma ortalamasının ise yüzde 18.4 olduğu açıklandı.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre; 8 tabip, 1 Anesteziyoloji, 1 Çocuk Cerrahisi, 2 Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, 1 Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, 1 Göz Hastalıkları, 1 İç Hastalıkları, 1 Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi, 1 Kalp ve Damar Cerrahisi, 1 Kardiyoloji,1 Kulak Burun Boğaz Hastalıkları, 1 Perinatoloji olmak üzere 12 Uzman Tabip münhal kadrolara atandı.

Atanan doktorların görev yeri şöyle:

SİNDİRİME DESTEK:

Sirkeli su, içerdiği asetik asit sayesinde sindirim sistemine olumlu etkiler sağlar. Asetik asit, besinlerin daha iyi sindirilmesine yardımcı olarak mide sağlığını destekler. Bu özellik, özellikle sindirim sorunları yaşayan bireyler için sirkeli suyu çekici kılar.

KAN ŞEKERİNİ DENGELEME:

Araştırmalar, sirkeli suyun kan şekerini düzenleyebileceğini göstermektedir. Özellikle tip 2 diyabetle mücadele edenler için düzenli olarak tüketilen sirkeli su, insülin hassasiyetini artırabilir ve kan şekerinin kontrol altında tutulmasına yardımcı olabilir.

TOKSİNLERDEN ARINDIRMA:

Sirkeli su, vücuttaki toksinleri temizleyerek detoks etkisi yaratabilir. İçerdiği antioksidanlar sayesinde, vücuttaki serbest radikallerle savaşarak genel sağlığı iyileştirebilir ve bağışıklık sistemini güçlendirebilir.

KİLO KONTROLÜ:

Sirkeli su, kilo vermeye çalışanların dikkatini çeken bir diğer unsurdur. Asetik asidin metabolizmayı hızlandırıcı etkisi, kilo kaybına yardımcı olabilir. Ayrıca, sirkeli su içmek, tokluk hissi yaratır ve bu da atıştırmalıklardan kaçınmaya yardımcı olabilir.

CİLT SAĞLIĞINA KATKI:

Sirkeli suyun anti-inflamatuar özellikleri, cilt sağlığını destekleyebilir. Sirkeli su, akne ve cilt lekeleri gibi sorunlarla mücadelede yardımcı olabilir. Ancak, bu konuda dikkatli olunmalı ve cilde doğrudan uygulamadan önce sulandırılmalıdır.

Sirkeli su, birçok sağlık faydası sunan doğal bir içecektir. Ancak, herkesin vücut yapısı farklı olduğundan, sirkeli su tüketimine başlamadan önce bir sağlık profesyoneliyle konuşmak önemlidir. Dengeli ve ölçülü bir şekilde tüketildiğinde, sirkeli su, sağlıklı bir yaşam tarzının bir parçası olarak düşünülebilir. Unutmayın, herkesin sağlık durumu farklıdır ve genel bir öneri almak önemlidir.

Kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte ani şekilde düşen hava sıcaklıkları, hazırlıksız yakalanan ve dikkatsiz davranan birçok kişinin grip ve soğuk algınlığına yakalanmasına neden oldu. Bu nedenle artan ilaç kullanımı konusunda Medipol Üniversitesi Çamlıca Hastanesi İç Hastalıkları ve Nefroloji Bölümü'nden Prof. Dr. Şehmus Özmen, uyarılarda bulundu. Özmen, toplumun antibiyotik kullanımında bilinçlenmesi gerektiğini belirtti.

Hastaneden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Prof. Dr. Özmen, antibiyotiklerin mikroplar üzerinde öldürücü etkisi olduğunu ve enfeksiyon tablosuna sebep olan mikroorganizma antibiyotiğe duyarlı ise veya duyarlı olacağı öngörülüyorsa tercih edilmesi gerektiğini bildirdi.

Çocuklarda özellikle yüksek ateş, öksürük ve boğaz ağrısı gibi sorunlarda ebeveynlerin hemen antibiyotiğe sarıldığını aktaran Özmen, gereksiz kullanılan antibiyotiklerin böbrek, karaciğer ve diğer organlar üzerine gereksiz toksik yük oluşturduğunu belirtti.

'BAKTERİLERDE DİRENÇ OLUŞTURABİLİR'

Prof. Dr. Özmen, antibiyotik kullanımının yeterli dozda ve mümkün olduğu kadar kısa bir süre uygulanması gerektiğini, etkisiz dozda veya gerektiğinden daha uzun süreli kullanımlarda ise bakterinin direnç kazanmasını kolaylaştırdığını kaydetti.

'ANTİBİYOTİKLER BÖBREKLERE ZARAR VEREBİLİR'

Antibiyotiklerin kullanımındaki en büyük hatalardan birinin de grip ve soğuk algınlığında alınması olduğunu aktaran Özmen, şunları kaydetti:

'Grip ve soğuk algınlığı tedavisine antibiyotikler herhangi bir katkı sağlamaz, hatta yan etkileri açısından hastaya zararı bile verebilir. Soğuk algınlığı ve gripte etken virüslerdir ve antibiyotikler bu virüslere etki etmez. Antibiyotikler ise bakterilere karşı etkili olan ilaçlardır. Aminoglikozid grubu antibiyotikler özellikle böbreklere zararlıdırlar ve akut böbrek hasarı yapabilirler. Diğer antibiyotikler özel olarak zararlı olmasalar da bazı bireylerde böbreğe zarar verebilirler.'

'İLAÇ SATIŞINDA GERİLEME VAR'

Prof. Dr. Özmen, antibiyotiklerin etkili kullanılmasındaki önemli noktalardan birinin de reçetesiz satılamaması olduğunu aktararak, 'Türkiye'de 2011'de kutu bazında tüm ilaç satışında yüzde 13 olan antibiyotik oranı, akılcı antibiyotik kullanım tedbirleriyle 2021'de yüzde 6'ya gerilemiştir. Ancak dünya genelinde ve ülkemizde antibiyotik direnç sorunu ciddi bir sorun olmaya devam etmektedir. Bu nedenle doğru ve bilinçli ilaç kullanımı için hem sağlık mensupları hem de toplum eğitilmelidir' ifadelerini kullandı.

Sahte yağlar sadece tüketiciyi kandırmakla kalmıyor, aynı zamanda insan sağlığını da tehdit ediyor. Peki, bu hileli yağları nasıl ayırt edebilirsiniz? Dikkat edilmesi gereken unsurlar sayesinde sahte yağları kolayca ayırt edebilirsiniz.

Natürel sızma zeytinyağı, sıkça sahte yağlarla karıştırılmaktadır. Bu sahte yağların içinde rafine zeytinyağı, ayçiçeği, kanola, mısır, fıstık, pamuk, soya yağları bulunmaktadır.

Sahte zeytinyağlarının en yaygın tağşişlerinden biri, natürel sızma zeytinyağının daha ucuz yağlarla karıştırılmasıdır. Bu işlem, sahte yağın yüksek fiyatını düşürmeye ve daha fazla kar elde etmeye yöneliktir.

Aynı şekilde ayçiçek yağı da daha ucuz ve düşük kaliteli kanola, mısır, fıstık, pamuk, soya yağları ile tağşiş yapılır. Özellikle soya ve fındık gibi alerjen gıdaların yağının eklenmesi ve etiketlerde bunun belirtilmemesi, alerjisi olan insanlar için ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Ayrıca daha önce kullanılmış ve geri dönüştürülmüş kızartmalık yağların ayçiçeği gibi diğer yağlarla karıştırılarak tekrar piyasaya sürüldüğü bilinmektedir. Genellikle pahalı ve biyoyararlılık açısından daha değerli olan yağlara daha ucuz ve düşük kaliteli yağlar eklenir. Sonuç olarak ürün kalitesi düşer, saflık kaybolur ve tüketici sağlığı riske atılır.

NASIL AYIRT EDİLİR?

Gerçek ayçiçek yağını ayırt etmek için bazı ipuçları vardır. İşte gerçek ayçiçek yağını tanımanıza yardımcı olacak faktörler.

Koku: Gerçek ayçiçek yağı kokusuz veya çok hafif bir tada sahiptir. Herhangi bir aşırı kokulu yağ, potansiyel olarak sahte veya karıştırılmış olabilir.

Renk: Gerçek ayçiçek yağı genellikle oldukça açık renkte bir açık sarıya sahiptir. Renksiz veya neredeyse renksiz bir görünüme sahiptir. Sahte yağlar genellikle daha koyu bir renge sahiptir.

Tutulma: Ayçiçek yağını bir cam bardakta tutarsanız, gerçek ayçiçek yağı genellikle oldukça berrak olacaktır. Bulanık veya tortulu bir görünüm, sahte yağı işaret edebilir.

Gazetecinin eşi Gülten Akyüz, hastalığıyla ilgili anbean ilgilenerek yaptığı ameliyatla sağlığına kavuşturan doktoruna minnettar olduğunu belirterek, ‘’Beni ameliyat  ederek sağlığıma kavuşmamı sağlayan doktorumdan Allah razı olsun. Kesinlikle ifade etmek isterim ki sağlık çalışanlarına yönelik şiddeti ‘şiddetle’ kınıyorum. Tüm zorluklara rağmen sağlık çalışanlarına güvenmeye devam edelim, anlayışlı olalım. Her daim hasta ve hasta yakınlarını sağ duyulu olmaya davet ediyorum. Çünkü yaşam kaynağımız sağlık çalışanlarımız bizlerin baş tacıdır, kıymetlerini bilelim. Tüm sağlık çalışanlarına sonsuza dek üstün başarılar diliyorum’’ diye konuştu.

HASTASINA TEŞEKKÜR ETTİ

Hastanenin Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Mesut Yavaş, en büyük sevinçlerinin hastalarının sağlıklarına kavuşması olduğuna dikkati çekerek, Gülten hanıma kendisine çiçek takdim etmesinden dolayı teşekkür ettiğini ifade etti.

GAZETECİDEN HİPOKRAT YEMİNİ’NE SADIK DOKTORA TEŞEKKÜR

Gazeteci Orhan Akyüz de kentin en iyi genel cerrahi uzmanlarından güler yüzlü Zonguldak Atatürk Devlet Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Mesut Yavaş’a, yaptığı ameliyatla eşini sağlığına kavuşturmasından dolayı şükranlarını sunduğunu, ayrıca Hipokrat Yemini’ne de sadık kaldığına şahit olduğundan teşekkür etti.

BAŞHEKİM TOSUN’A TEŞEKKÜR

Gazeteci Akyüz, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk ili olduğu bildirilen ve emeğin başkenti kömür kent olarak da tanımlanan Zonguldak’ın, Zonguldak Atatürk Devlet Hastanesi Başhekimi Üroloji Uzmanı Op. Dr. Hasan Tosun’a da ayrım gözetmeden hastalara ilgi gösterdiğini gözlemlediğini, bundan dolayı da müteşekkir olduğunu belirterek, şöyle dedi:

‘’Sayın Başhekim Tosun’un liderliğindeki hastanede istihdam edilen herkesin titizlikle görevlerini idame etmeleri ve güler yüzlü olmaları, hastalar ile refakatçilerine moral motivasyon kaynağı aşılamaktadır, iyi ki varlar, şükranlarımı sunuyorum.

Öte yandan bölgemizin ‘sağlık üssü’ konumunda gördüğüm hastanenin pırıl pırıl olması güven verdiği gibi edindiğim bilgiler ile gözlemlediğim kadarıyla da donanımlı yoğun bakım ve tek kişilik odaları, üstün teknolojiye sahip tıbbi cihaz ve yaşam destek üniteleri, yüksek standartlarda ameliyathaneleri ve tecrübeli hekim kadrosuna imrenmemek elde değil.

Başhekim Tosun nezdinde hastanenin bireylerinin tamamını kutluyorum, sağ olsunlar. Belirtmekte fayda gördüğüm önemli konulardan biri de her zaman olduğu gibi ‘Sağlık Çalışanına Şiddete Hayır’ diyor, kesinlikle tasvip etmiyorum.’’

HASTANE ÇALIŞANLARI GÜLER YÜZLÜ

Bu arada hastanenin 4. katındaki Genel Cerrahi Servisi H Blok hemşirelerinin yanı sıra diğer görevlilerin de hastalar ile refakatçilerine yönelik güler yüzle yakın ilgi gösterdikleri gözlemlendi.

HİPOKRAT YEMİNİ NEDİR?

Hipokrat Yemini ya da bilinen adıyla Hipokrat Andı, hekimlerin mesleklerini onurla uygulayacaklarına dair tarih boyunca ettikleri yemindir. Antik Çağ'da yaşamış ve Batı tıbbının kurucusu olduğu kabul edilen Hipokrat ya da onun öğrencilerinden birisi tarafından yazıldığı kabul edilir.

HABER-FOTOĞRAF: ORHAN AKYÜZ

Güner yapmış olduğu açıklamada şöyle dedi: “ Tedavisi yalnızca organ ve doku nakli ile mümkün olan hastalıklar, bütün dünyada olduğu gibi ülkemizde de önemli sağlık sorunlarından birisidir. Organ nakli, vücutta görevini yapamayan bir organın yerine canlı bir vericiden veya ölüden alınan sağlam ve aynı görevi üslenecek bir organın nakledilmesi işlemidir. Ülkemizde her yıl 3-9 Kasım tarihleri arasında “Organ ve Doku Bağışı Haftası” kutlanmaktadır. 

Organ bağışı kişinin hayatta iken kendi özgür iradesiyle, organlarının bir kısmını veya tamamını ölümünden sonra başka hastaların tedavisinde kullanılmak üzere vasiyet etmesidir. 18 yaşını aşmış, akli dengesi yerinde olan herkes organ-doku bağışında bulunabilir. Kalp, Karaciğer, Böbrek, Akciğer, Pankreas, İnce Bağırsak, Rahim gibi organların; Kornea, Kıkırdak, Kemik, Kas dokusu, Yüz ve saçlı deri gibi dokuların bağışı mümkündür. Kişi, hayattayken organ ve dokularını bağışlayabileceği gibi tıbben ölümü gerçekleştikten sonra da ailesi, organlarının bağışlanmasını sağlayabilir. Ülkemizde hâlâ oldukça düşük seviyede olan organ bağışı son derece önemli ve hayati niteliktedir. Sağlık bakanlığının verilerine göre ülkemizde yaklaşık 27 bin hasta organ nakli beklemektedir.

Nakil işlemleri Sağlık Bakanlığı bünyesinde Ulusal Koordinasyon Sistemi tarafından yürütülür ve yapılan tüm işlemler kayıt altına alınıp belgelenir. Organ dağıtımı; ulusal bekleme listelerinde kaydı olanlar arasından, öncelikle tıbbi aciliyeti olan hastalar olmak üzere, kan ve doku grubu uyumuna göre yapılır. Din, dil, ırk, cinsiyet, zengin veya fakir ayrımı gözetilmez. Alıcı ve vericinin kimlik bilgileri ailelerin izni olmadan açıklanamaz. Gizli kalması kanunen esastır. Organ bağışında bulunmak isteyen vatandaşlarımız, İl veya İlçe Sağlık Müdürlükleri, Devlet Hastaneleri, Üniversite Hastaneleri, Özel Hastaneler, Aile Hekimliği Merkezleri Toplum Sağlığı Merkezlerine başvuru yapabilmektedir.

Türkiye gibi organ nakli faaliyetleri için yeterli donanıma, deneyimli ekiplere ve merkezlere sahip bir ülkede aşılması gereken en önemli sorun bağışçı sayısının yetersizliğidir. Halkımızın bu hususta duyarlı olması belki de bu organlara ihtiyacı olan kişilerin hayata tutunmasını sağlayacaktır. İnsanlara umut olabilmek için organ bağışında bulunalım, çevremizdeki insanları bilinçlendirerek onların da bağışta bulunmasına destek olalım” 

Gıda zehirlenmesi, herhangi birimizin karşılaşabileceği hoş olmayan bir deneyimdir. Bir akşam yemeğinden sonra ani mide ağrıları, kusma, ishal veya ateş gibi belirtiler yaşamak, keyifli bir akşamı kabusa çevirebilir. Ancak gıda zehirlenmesi, sadece rahatsız edici bir olayın ötesine geçebilir; ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu makalede, gıda zehirlenmesinin belirtileri, nedenleri ve nasıl korunabileceği hakkında önemli bilgileri paylaşacağız.

GIDA ZEHİRLENMESİ BELİRTİLERİ

Gıda zehirlenmesi, vücudun zararlı bakterilere veya toksinlere maruz kalması sonucu ortaya çıkar. Genellikle belirtiler yemek sonrası hızla başlar ve şunlar içerebilir:

Mide Ağrısı: Ani, yoğun mide ağrıları gıda zehirlenmesinin belirgin bir işaretidir.

Kusma: Zehirlenme sonucu mide bulantısı ve kusma sıkça görülür.

İshal: Sulu veya sık dışkılama, gıda zehirlenmesi belirtilerinden biridir.

Ateş: Vücut ısısı yükselir ve ateşlenme olabilir.

Baş ağrısı: Şiddetli baş ağrıları, gıda zehirlenmesi sırasında sık karşılaşılan sorunlardan biridir.

Halsizlik: Zehirlenme sonucu halsizlik ve enerji kaybı hissedebilirsiniz.

Kas ağrıları: Kaslarda ağrı ve halsizlik gıda zehirlenmesi belirtileri arasında sayılabilir.

GIDA ZEHİRLENMESİ NEDENLERİ

Gıda zehirlenmesi, mikroorganizmaların veya toksinlerin kontamine gıdalar yoluyla vücuda girmesi sonucu oluşur. En sık rastlanan nedenler arasında şunlar bulunur:

Bakteriler: Salmonella, E. coli ve Listeria gibi bakteriler, gıda zehirlenmelerinin yaygın nedenlerindendir.

Virüsler: Norovirüs ve hepatit A gibi virüsler, gıda zehirlenmelerine yol açabilir.

Parazitler: Giardia ve Cryptosporidium gibi parazitler, içme suyu veya kontamine gıdalar yoluyla zehirlenmelere neden olabilir.

Toksik Kimyasallar: Pestisit kalıntıları, ağır metaller veya kimyasal kontaminasyonlar da zehirlenmelere yol açabilir.

KORUNMA VE İYİLEŞME YOLLARI

Gıda zehirlenmesinden korunmak için şu önerilere dikkat etmek önemlidir:

Temizlik: Ellerinizi sık sık yıkayın ve gıdaları temiz bir şekilde hazırlayın.

Gıdaları İyi Pişirin: Et, tavuk ve deniz ürünlerini iyi pişirin ve yiyeceğin iç sıcaklığına dikkat edin.

Temiz Su: İçme suyunun temiz ve güvenli olduğundan emin olun.

Taze Gıda Tüketimi: Taze ve güvenilir kaynaklardan gıdalar tüketin.

Gıda zehirlenmesi belirtileri yaşarsanız, bol su içmek ve dinlenmek önemlidir. Ayrıca, vakit kaybetmeden bir sağlık profesyonelinden yardım alınmalıdır.